1. Thời gian thử việc tối đa theo quy định

Thời gian thử việc được giới hạn tùy theo trình độ của người lao động: tối đa 60 ngày đối với trình độ cao đẳng trở lên, tối đa 30 ngày đối với trình độ trung cấp và tối đa 6 ngày đối với các công việc còn lại.

2. Mức lương trong thời gian thử việc

Theo quy định, lương thử việc không được thấp hơn 85% mức lương chính thức của vị trí đó.

3. Lương chính thức không được thấp hơn lương tối thiểu vùng

Mức lương tối thiểu vùng hiện hành được quy định cụ thể theo từng khu vực: Vùng I là 5.310.000 đồng/tháng (tương đương khoảng 25.500 đồng/giờ), Vùng II là 4.730.000 đồng/tháng (khoảng 22.700 đồng/giờ), Vùng III là 4.140.000 đồng/tháng (khoảng 20.000 đồng/giờ) và Vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng (khoảng 17.800 đồng/giờ). Doanh nghiệp trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng có thể bị xử phạt từ 20 đến 75 triệu đồng.

4. Quyền chấm dứt hợp đồng lao động không cần lý do

Người lao động có quyền nghỉ việc mà không cần nêu lý do, kể cả khi hợp đồng chưa hết hạn, với điều kiện phải báo trước cho doanh nghiệp. Thời gian báo trước là 45 ngày đối với hợp đồng không xác định thời hạn, 30 ngày đối với hợp đồng từ 1 đến 3 năm và 3 ngày đối với hợp đồng dưới 1 năm.

5. Doanh nghiệp không được giữ giấy tờ gốc của người lao động

Việc giữ lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hay chứng chỉ của người lao động là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng và buộc hoàn trả toàn bộ giấy tờ cho người lao động.

6. Mức lương làm thêm giờ

Người lao động được hưởng mức lương tăng thêm khi làm ngoài giờ theo từng loại ngày: ít nhất 150% lương trong ngày làm việc bình thường, ít nhất 200% lương trong ngày nghỉ hàng tuần và ít nhất 400% lương trong ngày lễ, Tết.

7. Ngày nghỉ lễ và phép năm được hưởng nguyên lương

Người lao động được nghỉ 11 ngày lễ, Tết và 12 ngày phép năm mỗi năm. Trong toàn bộ những ngày nghỉ này, người lao động vẫn được hưởng nguyên lương.

8. Cấm xử lý kỷ luật bằng hình thức phạt tiền hoặc cắt lương

Doanh nghiệp không được phép phạt tiền hoặc cắt lương thay thế cho các hình thức xử lý kỷ luật lao động theo quy định pháp luật. Vi phạm có thể bị xử phạt từ 10 đến 15 triệu đồng và buộc hoàn trả đầy đủ số tiền đã khấu trừ cho người lao động.

9. Bảo hiểm xã hội và ngày phép là quyền lợi, không phải đặc quyền

Việc đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ và đảm bảo 12 ngày phép năm là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp đối với người lao động, không phải phúc lợi tự nguyện hay phần thưởng tùy ý ban phát.

Tổng kết

Pháp luật lao động Việt Nam đã có những quy định khá rõ ràng và toàn diện nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động. Tuy nhiên, sự bảo vệ đó chỉ thực sự phát huy tác dụng khi bản thân người lao động hiểu rõ mình được hưởng những gì và doanh nghiệp bị nghiêm cấm làm những điều gì. Việc nắm vững 9 quy định trên không chỉ giúp người lao động tránh bị thiệt thòi trong quá trình làm việc, mà còn tạo nền tảng để đối thoại và xử lý tranh chấp một cách có căn cứ pháp lý. Trong môi trường làm việc lý tưởng, những quy định này không cần phải được nhắc đến — nhưng hiểu biết về chúng luôn là điều cần thiết.