Nhiều bạn intern và fresher hiện nay có thói quen xem các clip TikTok để tìm hiểu kinh nghiệm phỏng vấn theo kiểu giải trí, trong khi đây không phải là cách tiếp cận phù hợp để chuẩn bị cho một buổi phỏng vấn nghiêm túc. Thay vào đó, việc lên Google tìm hiểu thông tin chính xác từ luật, từ Wikipedia và rất nhiều tài liệu khác, kể cả các video chia sẻ từ HR, CEO, sẽ giúp ứng viên biết chính xác nhà tuyển dụng thực sự muốn gì ở một ứng viên. Câu hỏi cần được đặt ra đúng người, đúng chuyên môn thì mới nhận được câu trả lời có giá trị. Việc chọn sai nguồn thông tin để tham khảo chính là nguyên nhân khiến nhiều bạn trẻ chuẩn bị sai hướng ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, thay vì bắt chước phong cách trả treo với nhà tuyển dụng như một số idol TikTok thường thể hiện, ứng viên nên dành thời gian tìm hiểu kỹ hơn về công việc và công ty mình ứng tuyển. Trong một đợt phỏng vấn 16 ứng viên, hơn một nửa trong số đó không đọc mô tả công việc (JD) trước khi tham gia phỏng vấn, dẫn đến việc hỏi ngược lại nhà tuyển dụng rằng công việc này thực chất làm gì. Khi được nhắc rằng thông tin đã được ghi rõ trong JD, các bạn chỉ dạ dạ cho qua chuyện mà không có phản hồi hay tìm hiểu thêm. Đây là biểu hiện cho thấy sự thiếu chuẩn bị nghiêm túc, điều mà nhà tuyển dụng rất dễ nhận ra ngay trong buổi phỏng vấn đầu tiên.

Không chỉ vậy, nhiều ứng viên cũng không tìm hiểu về công ty và ngành nghề mình đang ứng tuyển. Có những bạn nói rằng muốn làm nhân sự nhưng khi được hỏi hiểu biết gì về ngành này thì không thể trả lời, và khi hỏi tới định hướng bản thân cũng hoàn toàn mù tịt, không biết mình thực sự muốn gì. Chính vì thiếu sự chuẩn bị này mà ứng viên không biết nên đặt câu hỏi gì cho công ty, hoặc đặt câu hỏi đi sai hướng hoàn toàn. Một nhân viên trong đội từng gặp một ứng viên vị trí HR Intern hỏi thẳng rằng công ty lấy khách hàng từ nguồn nào, khiến người phỏng vấn có cảm giác như đang nói chuyện với người của công ty đối thủ chứ không phải một ứng viên thực sự quan tâm đến vị trí công việc.

Thêm vào đó, việc muốn biết mức lương thực tập như thế nào chỉ cần bỏ ra chưa đến 5 giây tìm kiếm trên Google là đã có thông tin, cùng với đó là mức lương tối thiểu vùng áp dụng cho vị trí chính thức. Đây là những kiến thức rất cơ bản mà bất kỳ người lao động nào cũng nên nắm được, huống chi là ứng viên cho vị trí nhân sự, bởi những thông tin này liên quan trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của chính bản thân. Bộ luật lao động và bộ luật dân sự vì vậy nên là hai loại tài liệu được ưu tiên tìm hiểu hàng đầu trước khi bước vào bất kỳ buổi phỏng vấn nào.

Ngoài ra, khi chất vấn công ty về những vấn đề không thực sự liên quan đến vị trí ứng tuyển, chẳng hạn như nhận xét fanpage hay website của công ty không đẹp hoặc thiếu chuyên nghiệp, dù vị trí phỏng vấn là HR Admin, ứng viên cần tìm hiểu kỹ về đối tượng khách hàng và đối tác của công ty, cũng như định hướng mà công ty đang hướng đến. Chỉ khi nắm được những yếu tố nền tảng này, ứng viên mới có thể đánh giá chính xác việc triển khai nội dung marketing của công ty nên được thực hiện như thế nào cho phù hợp, thay vì đưa ra nhận xét cảm tính mà không dựa trên bối cảnh kinh doanh thực tế.

Một trong những điều cần lưu ý đầu tiên là trả lời ngắn gọn và đi thẳng vào trọng tâm, tránh lan man vì thời gian của cả hai bên đều quý giá như nhau. Nhà tuyển dụng, đặc biệt là các cấp quản lý, thường không thích nghe nhân viên nói vòng vo mà không chốt được ý chính hoặc không đưa ra được kết quả cụ thể. Khả năng trình bày súc tích, rõ ràng chính là một trong những kỹ năng được đánh giá cao ngay từ vòng phỏng vấn.

Nếu không biết câu trả lời, việc thẳng thắn nói không biết vẫn tốt hơn nhiều so với việc cố tình trả lời sai hoặc vòng vo né tránh. Ứng viên hoàn toàn có thể mở ra bằng những mệnh đề phụ như "không có kinh nghiệm mảng này nhưng theo phán đoán là..." hoặc "theo những gì đã từng mua hàng, từng trải nghiệm thì...". Cách trả lời này vừa thể hiện sự trung thực, vừa cho thấy khả năng tư duy và suy luận của ứng viên ngay cả khi không có kinh nghiệm trực tiếp.

Câu trả lời nên xuất phát từ những gì bản thân thực sự nghĩ, thay vì cố gắng nói những điều làm hài lòng người phỏng vấn. Bởi lẽ, dù có vượt qua vòng phỏng vấn nhưng khi vào làm việc thực tế lại không hợp ý nhau, mối quan hệ công việc đó cũng khó có thể tồn tại lâu dài. Thời gian dành ra để cố gắng làm vừa lòng nhà tuyển dụng, thay vào đó, nên được dùng để tìm kiếm một môi trường làm việc thực sự phù hợp và lý tưởng hơn.

Việc ôn lại những gì bản thân từng học, từng làm, và nhìn nhận lại những điểm chưa tốt cũng là một bước chuẩn bị quan trọng không thể bỏ qua. Nhà tuyển dụng thường muốn tìm hiểu những gì ứng viên từng làm để đánh giá mức độ hiểu biết và kỹ năng thực tế, và những người phỏng vấn giàu kinh nghiệm luôn biết cách đặt câu hỏi xoáy sâu để kiểm tra xem ứng viên đã thực sự làm đến đâu. Nếu có những điều bản thân biết rõ là từng sai hoặc còn thiếu sót, việc chủ động chia sẻ những điều đó lại trở thành một điểm cộng, bởi nó cho thấy ứng viên có sự tiến bộ trong tư duy làm việc và mong muốn cải thiện bản thân ở công việc tiếp theo.

Trong trường hợp phỏng vấn không thành công, điều cần làm không phải là trầm trọng hoá vấn đề hay đặt quá nhiều cảm xúc tiêu cực như tự ti, bi quan, đổ lỗi hay trách móc bản thân. Thay vào đó, việc nên làm là tiếp tục đi phỏng vấn ở những nơi khác, ôn lại kiến thức và kỹ năng kỹ càng hơn, đồng thời thể hiện sự thật thà nhiều hơn trong những lần phỏng vấn tiếp theo. Rất nhiều nhà tuyển dụng lựa chọn ứng viên dựa trên sự cầu thị, thật thà, và khát khao được làm việc, được phát triển năng lực bản thân, bởi trong thời đại số, mọi thứ đều thay đổi nhanh chóng và đòi hỏi người lao động phải liên tục reskill lẫn upskill.

Xu hướng tuyển dụng hiện nay cũng đã dần chuyển dịch, từ việc chú trọng kinh nghiệm sang chú trọng năng lực thực sự của ứng viên. Năng lực, hay Competency, bao gồm bốn yếu tố chính là kiến thức, kỹ năng, thái độ và khả năng, những yếu tố mà ứng viên hoàn toàn có thể tự tìm hiểu thêm để hiểu rõ hơn về bản thân mình. Chuẩn bị kỹ lưỡng những yếu tố này trước mỗi buổi phỏng vấn chính là cách tốt nhất để ứng viên tự tin thể hiện giá trị thực sự của mình trước nhà tuyển dụng.

Tham khảo bài viết của Linh Diệu và Anh Tấn Lê