1. Trì hoãn đóng bảo hiểm xã hội với lý do “xét năng lực”

Những lời giải thích như “sau 3–6 tháng mới đóng BHXH để đánh giá năng lực” là sai quy định của pháp luật lao động. Theo luật, sau thời gian thử việc (thường 1–2 tháng), người sử dụng lao động có nghĩa vụ ký hợp đồng chính thức và tham gia đầy đủ các loại bảo hiểm bắt buộc cho người lao động.

Bảo hiểm xã hội là nghĩa vụ pháp lý, không phải phúc lợi để doanh nghiệp “thưởng” khi thích. Một công ty né tránh trách nhiệm ngay từ đầu rất khó có thể đảm bảo sự minh bạch và tử tế về lâu dài.

2. Cam kết trang thiết bị làm việc nhưng không thực hiện

Nhiều doanh nghiệp ghi rõ trong thông tin tuyển dụng rằng sẽ cung cấp đầy đủ công cụ, thiết bị làm việc. Tuy nhiên, đến ngày đi làm, người lao động lại được yêu cầu “tạm thời dùng laptop cá nhân” với các lý do như thiếu máy, máy hỏng hoặc đang chờ cấp phát – nhưng không có phụ cấp hay cam kết trách nhiệm.

Điều này không chỉ vi phạm thỏa thuận tuyển dụng mà còn tiềm ẩn rủi ro cho tài sản cá nhân và dữ liệu của người lao động, đặc biệt khi phải cài đặt phần mềm nội bộ mà doanh nghiệp không chịu trách nhiệm nếu xảy ra sự cố.

3. Thư mời nhận việc không đi kèm hợp đồng rõ ràng

Một số doanh nghiệp ghi mức lương, điều kiện làm việc rất hấp dẫn trong thư mời, nhưng khi bắt đầu làm lại liên tục trì hoãn việc ký hợp đồng với các lý do như “đợi qua thử việc điều chỉnh”, “làm tốt sẽ tăng lương sau”, hay “hợp đồng chưa cần gấp”. Trong quan hệ lao động, giấy trắng mực đen là cơ sở pháp lý duy nhất để bảo vệ quyền lợi. Không có hợp đồng rõ ràng, người lao động hoàn toàn ở thế yếu nếu xảy ra tranh chấp.

4. KPI, thưởng và đánh giá công việc mơ hồ

Một môi trường làm việc chuyên nghiệp cần có mục tiêu, deadline và chỉ số đánh giá rõ ràng. Nếu ngay từ đầu, doanh nghiệp không đưa ra con số cụ thể, chỉ nói chung chung về KPI, thưởng theo “đánh giá của sếp”, người lao động rất dễ rơi vào tình trạng làm nhiều nhưng nhận ít, thu nhập phụ thuộc vào cảm tính cá nhân. Thư mời nhận việc không phải là hình thức cho có, mà là cam kết trách nhiệm giữa hai bên.

5. Lời khuyên cho người lao động

Nếu một doanh nghiệp đã không giữ lời ngay từ khâu tuyển dụng, người lao động không nên kỳ vọng vào những phúc lợi tốt hơn trong tương lai như lương tháng 13, thưởng, du lịch hay chế độ đãi ngộ dài hạn. Đừng vì sợ mất cơ hội hay ngại thay đổi mà chấp nhận đánh đổi quyền lợi chính đáng. Trên thị trường lao động, một lựa chọn tốt bắt đầu từ sự minh bạch.