Khi bắt đầu đi làm, một trong những vấn đề dễ bị bỏ qua nhất chính là thuế thu nhập cá nhân. Nhiều người biết rằng nộp thuế là nghĩa vụ công dân, nhưng lại không nắm rõ mình phải nộp bao nhiêu, khi nào phải nộp, và liệu mình có được hoàn thuế hay không. Những thiếu sót trong hiểu biết về thuế có thể dẫn đến việc bị khấu trừ nhầm hoặc bỏ lỡ cơ hội hoàn lại khoản tiền đáng kể. Bài viết dưới đây tổng hợp 10 điều cơ bản nhất về thuế thu nhập cá nhân dành cho người mới đi làm, giúp bạn chủ động hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân.

1. Lương bao nhiêu phải đóng thuế?

 

Người lao động được giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng mỗi tháng (186 triệu đồng mỗi năm) và 6,2 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi người phụ thuộc như con cái hoặc cha mẹ. Như vậy, nếu không có người phụ thuộc, thuế thu nhập cá nhân chỉ phát sinh khi tổng thu nhập vượt mức 15,5 triệu đồng mỗi tháng hoặc 186 triệu đồng mỗi năm. Thu nhập tính thuế là thu nhập từ tiền lương, tiền công sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, một số phụ cấp, trợ cấp và tiền ăn trưa theo quy định. Lưu ý quan trọng: mức giảm trừ nêu trên chỉ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 trở đi. Đối với kỳ quyết toán năm 2025, mức giảm trừ gia cảnh vẫn là 11 triệu đồng mỗi tháng (132 triệu đồng mỗi năm) và 4,4 triệu đồng mỗi người phụ thuộc mỗi tháng.

 

2. Đi thực tập hoặc thử việc có phải đóng thuế không?

 

Quy định thuế áp dụng khác nhau tùy theo loại hợp đồng. Nếu ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên và thu nhập không vượt mức 15,5 triệu đồng mỗi tháng (trường hợp không có người phụ thuộc), sẽ không phát sinh thuế thu nhập cá nhân. Nếu ký hợp đồng thử việc hoặc thực tập dưới 3 tháng mà thu nhập từ 2 triệu đồng mỗi lần trở lên, doanh nghiệp sẽ khấu trừ 10% thuế vãng lai trước khi thanh toán. Khoản thuế này hoàn toàn có thể lấy lại được vào tháng 4 năm tiếp theo thông qua quyết toán thuế trên ứng dụng Etax Mobile. Ví dụ: nếu nhận thù lao 3 triệu đồng từ một công ty bên ngoài, số thuế bị khấu trừ là 300.000 đồng và thực nhận là 2,7 triệu đồng. Nếu cả năm ước tính thu nhập chưa đến ngưỡng chịu thuế, có thể làm giấy cam kết theo mẫu 08/CK-TNCN gửi công ty để không bị khấu trừ, tránh thủ tục hoàn thuế cuối năm.

 

3. Làm freelance có phải đóng thuế không?

 

Người làm freelance vẫn có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân. Thông thường, doanh nghiệp thuê dịch vụ sẽ khấu trừ trực tiếp 10% thù lao khi thanh toán. Tuy nhiên, freelancer cũng có thể thỏa thuận nhận nguyên thù lao và tự kê khai, nộp thuế tại Chi cục Thuế. Mức 10% áp dụng với các trường hợp không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng với thu nhập từ 2 triệu đồng mỗi lần trở lên. Tương tự như trường hợp thực tập, nếu ước tính thu nhập cả năm chưa đến mức phải chịu thuế, có thể làm giấy cam kết mẫu 08/CK-TNCN để không bị khấu trừ tại nguồn.

 

4. Làm sao biết mình đã có mã số thuế chưa?

 

Khi đi làm tại công ty hoặc nhận công việc freelance, doanh nghiệp thường dùng số căn cước công dân để đăng ký mã số thuế cho người lao động. Hiện nay, mã số thuế cá nhân chính là số căn cước công dân. Để kiểm tra, có thể tra cứu trên trang "Tra cứu thông tin người nộp thuế", chọn mục "Thông tin về người nộp thuế TNCN", nhập số căn cước và mã xác nhận. Nếu đã được đăng ký, hệ thống sẽ hiển thị thông tin cá nhân và cơ quan thuế quản lý. Nếu chưa, hệ thống báo "Không tìm thấy người nộp thuế nào phù hợp", và cần tự đăng ký mã số thuế trực tuyến, thao tác đơn giản và nhanh chóng theo hướng dẫn trên YouTube.

 

5. Đăng ký tài khoản Etax mãi chưa được phê duyệt thì làm sao?

 

Thông thường, đăng ký tài khoản Etax trực tuyến sẽ được phê duyệt trong vòng 1 đến 2 ngày. Nếu quá thời hạn đó mà vẫn chưa được duyệt, cách giải quyết nhanh nhất là mang căn cước công dân trực tiếp đến Chi cục Thuế nơi quản lý để được hỗ trợ phê duyệt tại chỗ. Đây là phương án đảm bảo nhất khi quy trình trực tuyến gặp trục trặc.

 

6. Quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo từng năm hay cộng dồn?

 

Quyết toán thuế thu nhập cá nhân được thực hiện theo từng năm, không cộng dồn qua nhiều năm. Thời điểm quyết toán thường diễn ra vào tháng 4 của năm tiếp theo. Để thực hiện, cần liên hệ với công ty cũ hoặc đơn vị đã chi trả thu nhập để xin chứng từ khấu trừ thuế. Nếu tổng thu nhập trong năm dưới 186 triệu đồng, khoản thuế đã bị khấu trừ sẽ được hoàn lại. Nhiều người lao động trẻ đã được hoàn lại khoản tiền đáng kể nhờ thực hiện quyết toán đúng hạn.

 

7. Làm sao biết mình có được hoàn thuế thu nhập cá nhân không?

 

Có 3 trường hợp được hoàn thuế thu nhập cá nhân theo quy định: số tiền thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp; đã nộp thuế nhưng thu nhập tính thuế thực tế chưa đến ngưỡng chịu thuế; và các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Để xác định mình có thuộc diện được hoàn hay không, cần biết chính xác số thuế đã nộp và số thuế cần nộp, hoặc có chứng từ khấu trừ thuế từ doanh nghiệp. Việc kiểm tra có thể thực hiện trực tiếp trong quá trình quyết toán thuế qua trang Thuế điện tử hoặc ứng dụng Etax Mobile.

 

8. Nếu công ty không khấu trừ thuế thì làm sao?

 

Khi công ty đã thực hiện khấu trừ thuế, người lao động cần xin lại chứng từ khấu trừ để làm hồ sơ quyết toán. Trường hợp công ty không thực hiện khấu trừ thuế, cần xin xác nhận thu nhập từ công ty đó thay thế. Xác nhận thu nhập đóng vai trò là căn cứ để kê khai và quyết toán thuế, đảm bảo hồ sơ đầy đủ và hợp lệ.

 

9. Những trường hợp phải tự làm quyết toán thuế

 

Không phải ai cũng có thể ủy quyền quyết toán thuế cho công ty. Các trường hợp bắt buộc phải tự thực hiện quyết toán gồm: không ủy quyền quyết toán cho công ty; có từ hai nguồn thu nhập trở lên; làm tự do, affiliate, nhận thêm thu nhập từ hợp đồng dịch vụ; hoặc thay đổi nhiều nơi làm việc trong năm. Những đối tượng này cần tổng hợp đầy đủ chứng từ từ tất cả các nguồn thu và tự thực hiện kê khai quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế.

 

10. Phải có mã số thuế mới được hoàn thuế

 

Mã số thuế là điều kiện bắt buộc để thực hiện quyết toán và hoàn thuế thu nhập cá nhân. Không có mã số thuế, toàn bộ quy trình quyết toán sẽ không thể tiến hành, đồng nghĩa với việc không thể nhận lại khoản tiền đã bị khấu trừ. Do đó, nên kiểm tra tình trạng mã số thuế của bản thân sớm và tiến hành đăng ký nếu chưa có. Việc đăng ký mã số thuế hoàn toàn miễn phí, thực hiện được trực tuyến, và càng đăng ký sớm càng có lợi khi cần quyết toán về sau.

 

Trên đây là những kiến thức thuế thu nhập cá nhân cơ bản nhất mà người mới đi làm cần nắm vững. Trong thực tế, các quy định về thuế còn nhiều tình huống phức tạp hơn tùy theo đặc thù công việc và nguồn thu nhập. Nắm chắc những điều cơ bản này là nền tảng để tránh sai sót và bảo vệ quyền lợi tài chính của bản thân một cách chủ động.

 

Tham khảo bài viết của Mỗi ngày 1 kiến thức Luật