Chương trình được triển khai trong khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia KX.01.15/21-30 do GS.TS Đỗ Thị Hải Hà làm Chủ nhiệm, hướng tới tăng cường kết nối giữa nghiên cứu học thuật với thực tiễn quản trị và hoạch định chính sách địa phương, qua đó góp phần đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh Nghệ An trong giai đoạn mới.

Tọa đàm có sự tham dự của đại diện Trường Kinh tế và Quản lý công, lãnh đạo tỉnh Nghệ An, lãnh đạo các sở, ban, ngành, cùng các nhà khoa học, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp

Tham dự Toạ đàm, về phía lãnh đạo tỉnh Nghệ An có: GS.TS Thái Văn Thành – Uỷ viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Nguyễn Quý Linh – Uỷ viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ; lãnh đạo các sở, ban, ngành, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp liên quan. Về phía Trường Đại học Vinh có PGS.TS Nguyễn Thị Thu Cúc – Phó Hiệu trưởng.

Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân có: GS.TS Đỗ Thị Hải Hà – Hiệu trưởng Trường Kinh tế và Quản lý công; GS.TS Trần Thị Vân Hoa – Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân; cùng đại diện lãnh đạo Trường Kinh tế và Quản lý công; các cán bộ, giảng viên, các chuyên gia, các nhà khoa học trong lĩnh vực kinh tế, quản lý và tài chính.

Phát biểu đề dẫn tại Tọa đàm, GS.TS Đỗ Thị Hải Hà – Hiệu trưởng Trường Kinh tế và Quản lý công cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, năng lực cạnh tranh của các địa phương không còn phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố truyền thống như tài nguyên hay chi phí lao động, mà ngày càng gắn với chất lượng thể chế, hạ tầng số, năng lực dữ liệu, đổi mới sáng tạo và kỹ năng số của nguồn nhân lực.

Từ thực tiễn đó, GS.TS Đỗ Thị Hải Hà nhấn mạnh, vấn đề đặt ra đối với tỉnh Nghệ An không chỉ là phát triển kinh tế số về quy mô, mà quan trọng hơn là làm thế nào để kinh tế số thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.

GS.TS Đỗ Thị Hải Hà, GS.TS Thái Văn Thành, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Cúc tại buổi Tọa đàm

Các tham luận tại Tọa đàm tiếp cận vấn đề từ cả góc độ lý luận và thực tiễn, tập trung phân tích mối quan hệ giữa phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương. Nhóm nghiên cứu của Đại học Kinh tế Quốc dân đã trình bày khung phân tích cho thấy kinh tế số tác động đến năng lực cạnh tranh thông qua ba kênh chính gồm nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và thể chế quản trị. Thông qua đối sánh kinh nghiệm một số địa phương trong nước, nghiên cứu chỉ ra rằng quy mô kinh tế số không tự động chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh nếu thiếu cơ chế lan tỏa hiệu quả; đồng thời, chuyển đổi số trong khu vực công cũng không đồng nghĩa với cải thiện chất lượng điều hành nếu không đi kèm cải cách thể chế thực chất. Điều này cho thấy yêu cầu phải bảo đảm sự vận hành đồng bộ giữa các trụ cột nhằm tạo ra tác động phát triển bền vững.

Từ góc độ quản lý nhà nước, đại diện Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã cung cấp bức tranh tổng thể về phát triển kinh tế số và chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) giai đoạn 2020-2025. Theo đó, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh đã có sự cải thiện, đạt 8,4% vào năm 2025; hạ tầng viễn thông và các ứng dụng số từng bước được mở rộng. Tuy nhiên, quy mô kinh tế số vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, mức độ ứng dụng công nghệ còn chênh lệch giữa các ngành, nguồn nhân lực số chất lượng cao còn thiếu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chưa phát triển đồng bộ. Về PCI, mặc dù điểm số có xu hướng cải thiện, thứ hạng của tỉnh vẫn chưa ổn định, đặc biệt ở các chỉ số liên quan đến cạnh tranh bình đẳng và chất lượng điều hành.

Ở cấp độ vùng, tham luận của Trường Đại học Vinh nhấn mạnh rằng mặc dù các tỉnh Bắc Trung Bộ duy trì tốc độ tăng trưởng khá, lợi thế cạnh tranh bền vững phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng chuyển đổi số. Kinh tế số được xác định là yếu tố then chốt góp phần nâng cao chất lượng thể chế, mở rộng thị trường, gia tăng năng suất doanh nghiệp và thúc đẩy liên kết vùng. Tuy nhiên, khu vực này vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản như sự phân tán dữ liệu, thiếu hụt nhân lực số và hạn chế trong tư duy chính sách liên kết.

Phiên thảo luận mở đã ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và giới học thuật, tập trung làm rõ tác động của kinh tế số đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhận diện các điểm nghẽn trong quá trình triển khai tại địa phương. Các ý kiến thống nhất rằng thách thức hiện nay không nằm ở định hướng, mà ở năng lực tổ chức thực thi và mức độ đồng bộ giữa hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và thể chế.

Kết luận tọa đàm, Ban tổ chức khẳng định kinh tế số cần được tiếp cận như một quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng dựa trên dữ liệu và đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ là ứng dụng công nghệ đơn thuần. Trên cơ sở đó, các định hướng chính sách được nhấn mạnh bao gồm phát triển hạ tầng số đồng bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy cải cách thể chế theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số. 

Một số hình ảnh trong khuôn khổ Toạ đàm:

Bài và ảnh: Trường Kinh tế và Quản lý công và Phòng Truyền thông